Cẩm nang chứng chỉ hành nghề

Pháp luật xây dựng thay đổi gần như toàn bộ trong năm 2026. Cẩm nang chứng chỉ hành nghề này gom lại những gì bạn cần biết, sắp theo việc bạn đang làm chứ không theo thứ tự văn bản. Mỗi con số dưới đây đều dẫn được về một điều khoản cụ thể.

Dùng cẩm nang chứng chỉ hành nghề này thế nào

Tôi là cá nhân, muốn xin hoặc gia hạn chứng chỉ hành nghề. Bắt đầu từ 05 điều kiện chung theo Điều 33 để biết mình có đủ điều kiện không, rồi tới nộp hồ sơ ở đâu và mất bao lâu. Nếu chứng chỉ cũ đã hết hạn, đọc thêm hiệu lực 10 năm và mã số chứng chỉ — vì hết hạn nay phải làm thủ tục cấp mới, không còn gia hạn.

Tôi phụ trách hồ sơ năng lực của doanh nghiệp. Việc lớn nhất là chứng chỉ năng lực doanh nghiệp đã bị bãi bỏ, thay bằng tự công khai. Kèm theo đó là những chỗ phải sửa trong hồ sơ mời thầu.

Tôi chuẩn bị xây nhà. Câu hỏi đầu tiên là có phải xin giấy phép không. Nếu có thì nộp ở đâu — từ 01/7/2026 đầu mối đã chuyển về cấp xã.

Tôi lập dự toán. Bộ định mức đã thay mới toàn bộ: đọc Thông tư 38/2026/TT-BXD ban hành định mức xây dựng, chú ý mốc chuyển đổi định mức địa phương.

Tôi cần tra một văn bản. Phần này của cẩm nang chỉ dẫn đường, không chép lại văn bản. Xem bản đồ 08 nghị định và 12 thông tư, hoặc vào thẳng thư viện văn bản.

Cẩm nang chứng chỉ hành nghề: bảng tra nhanh những con số phải nhớ

Đây là phần đáng lưu lại của cẩm nang. Các con số nằm rải rác trong nhiều văn bản, gom về một chỗ để bạn khỏi mở lại từng nghị định. Cột căn cứ ghi rõ điều khoản để bạn đối chiếu được với bản gốc tại Công báo điện tử Chính phủ.

Chứng chỉ hành nghề

Nội dung	Con số	Căn cứ
Hiệu lực chứng chỉ cấp mới	10 năm	Khoản 5 Điều 27 NĐ 212
Thời hạn cấp mới	06 ngày làm việc	Điều 30 NĐ 212
Thời hạn cấp lại	05 ngày làm việc
Thời hạn cấp chuyển đổi	11 ngày làm việc
Mốc nộp để kịp kỳ xét trong tháng	trước ngày 15	Khoản 4 Điều 30 NĐ 212
Hồ sơ thiếu, thông báo trong	05 ngày làm việc, một lần	Khoản 5 Điều 30 NĐ 212
Kinh nghiệm phải nằm trong	10 năm gần nhất	Điều 33 NĐ 212
Dùng kinh nghiệm quá 10 năm	hạ 01 hạng
Hạng I	đại học + 07 năm	Khoản 4 Điều 33 NĐ 212
Hạng II	đại học + 04 năm
Hạng III	đại học 02 năm · cao đẳng 03 năm
Mã số chứng chỉ	08 chữ số, không đổi khi cấp lại	Khoản 8 Điều 27 NĐ 212
Thu hồi cập nhật lên hệ thống trong	01 ngày làm việc	Khoản 4 Điều 31 NĐ 212
Bị thu hồi do gian dối, chờ	12 tháng mới được nộp lại	Khoản 3 Điều 29 NĐ 212

Giấy phép xây dựng

Nội dung	Con số	Căn cứ
Nhà ở riêng lẻ được miễn phép nếu	dưới 07 tầng và dưới 500 m² sàn	Điểm g khoản 2 Điều 43 Luật 135/2025
Quy định miễn phép áp dụng từ	01/01/2026	Điều khoản thi hành Luật 135/2025
Cơ quan cấp phép nhà ở riêng lẻ	UBND cấp xã	Điều 53 NĐ 217
Thời hạn cấp phép nhà ở riêng lẻ	07 ngày làm việc	Điều 54 NĐ 217
Công trình khác, cấp mới	10 ngày làm việc
Gia hạn hoặc cấp lại giấy phép	05 ngày làm việc

Chi phí và định mức

Nội dung	Con số	Căn cứ
Bộ định mức mới gồm	08 phụ lục	TT 38/2026/TT-BXD
Thay thế	04 thông tư cũ
Hạn chuyển đổi hao phí nhân công của định mức địa phương	01/9/2026	Điều 10 TT 36/2026/TT-BXD

Bảy thay đổi lớn nhất trong năm 2026

Nếu bạn chỉ có vài phút, đây là phần cần đọc trước tiên trong cẩm nang chứng chỉ hành nghề.

Việc	Trước đây	Hiện nay
Sát hạch cấp chứng chỉ	bắt buộc thi	đã bỏ, xét hồ sơ
Gia hạn chứng chỉ	có thủ tục gia hạn	không còn, hết hạn thì cấp mới
Nơi cấp chứng chỉ	Bộ, Sở, hội nghề nghiệp	UBND cấp tỉnh
Lĩnh vực cấp chứng chỉ	sáu lĩnh vực	còn bốn, bỏ quản lý dự án và định giá
Chứng chỉ năng lực doanh nghiệp	phải xin cấp	bỏ từ 01/7/2025, tự công khai
Cấp phép xây dựng nhà ở	cấp huyện	cấp xã
Nộp hồ sơ giấy phép	trực tiếp là chính	trực tuyến là chính

Sáu hiểu lầm về chứng chỉ hành nghề khiến người ta mất thời gian

1. “Chứng chỉ hết hạn thì làm hồ sơ gia hạn.” Không còn thủ tục gia hạn. Trong toàn văn Nghị định 212, từ “gia hạn” xuất hiện đúng một lần và là gia hạn giấy phép lao động. Hết hạn thuộc trường hợp cấp mới.

2. “Tra trên cổng không thấy chứng chỉ là mất dữ liệu.” Cổng chỉ đăng chứng chỉ còn hiệu lực. Chứng chỉ hết hạn thì không hiển thị — Bộ Xây dựng đã trả lời rõ việc này.

3. “Chứng chỉ Quản lý dự án bị bỏ nên tấm chứng chỉ của tôi hết giá trị.” Sai. Thủ tục cấp bị bỏ, còn chứng chỉ đã cấp vẫn dùng đến khi hết hạn.

4. “Được miễn giấy phép thì cứ thế mà xây.” Vẫn phải gửi thông báo khởi công trước khi khởi công.

5. “Chưa có quy hoạch chi tiết 1/500 thì đương nhiên được miễn phép.” Điều luật căn cứ vào quy hoạch chung, không phải quy hoạch chi tiết.

6. “Chứng chỉ hạng III không được vào công trình cấp I.” Được, với vai trò giám sát viên. Hạng chỉ giới hạn vai trò giám sát trưởng.

Hồ sơ đang dở dang thì sao

Nhiều người nộp hồ sơ trước mốc 01/7/2026 và không biết mình thuộc diện nào. Điều khoản chuyển tiếp tại Điều 55 chia làm sáu tình huống, trong đó đáng chú ý nhất:

• Đã nộp hồ sơ, lĩnh vực còn được cấp → xét theo quy định cũ và không phải sát hạch;
• Đã nộp hồ sơ xin chứng chỉ Quản lý dự án hoặc Định giá → không được cấp, kể cả nộp trước mốc;
• Đã sát hạch nhưng chưa đạt → nộp hồ sơ cấp mới, kết quả bảo lưu không chuyển tiếp;
• Đang giữ chứng chỉ còn hạn → dùng tiếp đến khi hết hạn, được hưởng phạm vi mở rộng nếu có.

Cẩm nang chứng chỉ hành nghề theo từng tỉnh

Từ 01/7/2026, mỗi tỉnh tự phân cấp hoặc uỷ quyền việc cấp chứng chỉ hành nghề theo tình hình địa phương, nên cơ quan tiếp nhận không giống nhau. Chúng tôi đang làm lần lượt từng tỉnh:

• Ninh Bình — gồm cả khu vực Hà Nam và Nam Định cũ

Nếu tỉnh của bạn chưa có, hãy dùng bài về thẩm quyền cấp chứng chỉ làm khung chung, rồi gọi cơ quan tiếp nhận tại địa phương để xác nhận.

Một lưu ý về cách dùng cẩm nang này

Cẩm nang chứng chỉ hành nghề này bám theo quy định năm 2026, mà quy định đó còn đang được các địa phương triển khai, và không ít trang thông tin — kể cả trang của cơ quan nhà nước — vẫn đăng nội dung theo quy định cũ. Chúng tôi ghi rõ căn cứ cho từng con số để bạn kiểm chứng được, nhưng trước khi nộp hồ sơ thật, hãy xác nhận lại với cơ quan tiếp nhận tại địa phương.

Cẩm nang chứng chỉ hành nghề này do một đơn vị thông tin tư nhân biên soạn, không phải cơ quan cấp chứng chỉ hay cấp phép. Nếu cần trao đổi về một tình huống cụ thể, gửi câu hỏi tại đây.