Từ 01/7/2026: thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề chuyển về UBND cấp tỉnh

Từ ngày 01/7/2026, thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng thuộc về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Câu đó thì ở đâu cũng viết. Nhưng thứ quyết định bạn cầm được chứng chỉ sau hai tuần hay sau sáu tuần lại nằm ở một khoản ít người đọc tới: lịch họp của hội đồng xét cấp, gắn với mốc ngày 15 hằng tháng.

Thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề nay thuộc về ai

Điều 31 Nghị định 212/2026/NĐ-CP quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thực hiện việc cấp chứng chỉ hành nghề cho cá nhân. Mô hình cũ với ba đầu mối song song — cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng, và tổ chức xã hội – nghề nghiệp được công nhận — đã chấm dứt.

Vế thứ hai của điều luật mới là chỗ cần đọc kỹ: căn cứ tình hình thực tiễn của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp hoặc ủy quyền thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề theo pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương. Nghĩa là cơ quan trực tiếp nhận hồ sơ ở mỗi tỉnh có thể khác nhau, và có thể thay đổi khi tỉnh ban hành quyết định phân cấp mới. Đừng suy từ tỉnh bên cạnh, cũng đừng mặc định là Sở Xây dựng — hãy tra quyết định phân cấp của chính tỉnh mình.

Bộ Xây dựng rút khỏi thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề nhưng vẫn giữ hai vai. Khoản 10 Điều 27 giao Bộ thống nhất quản lý nhà nước về việc cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề và quản lý cấp mã số. Khoản 2 Điều 31 thêm một van an toàn: nếu chứng chỉ được cấp không đúng quy định mà cơ quan cấp không thu hồi, Bộ Xây dựng trực tiếp quyết định thu hồi.

Hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề nộp ở đâu, mất bao lâu

Điều 30 cho ba hình thức nộp một bộ hồ sơ: trực tiếp tại Bộ phận Một cửa, qua dịch vụ bưu chính, hoặc trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Thời hạn cấp tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ:

• 06 ngày làm việc với cấp mới, kể từ ngày có thông báo kết quả đánh giá hồ sơ đủ điều kiện;
• 05 ngày làm việc với cấp lại;
• 11 ngày làm việc với cấp chuyển đổi, kể từ ngày có thông báo kết quả đánh giá hồ sơ đủ điều kiện.

Hồ sơ không đầy đủ hoặc không hợp lệ thì cơ quan phải thông báo một lần bằng văn bản, nêu rõ lý do, trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nộp. Chỉ một lần — nên hãy soát kỹ trước khi gửi.

Về lệ phí, khoản 4 Điều 39 chỉ nói cá nhân nộp lệ phí khi nộp hồ sơ, còn việc thu nộp thực hiện theo pháp luật về phí và lệ phí. Nghị định 212 không ấn định mức. Mức thu do Bộ Tài chính quy định, nhiều năm nay ở mức 300.000 đồng cho một chứng chỉ cấp lần đầu và bằng 50% mức đó cho cấp lại, nhưng liên tục được giảm theo các chính sách hỗ trợ có thời hạn và mức giảm thay đổi theo từng kỳ. Vì vậy đừng lấy con số trên mạng làm chuẩn — hỏi thẳng cơ quan tiếp nhận mức đang áp dụng tại thời điểm bạn nộp.

Mốc ngày 15 quyết định bạn chờ bao lâu

Đây là phần hầu như không trang nào nhắc tới, trong khi nó chi phối toàn bộ thời gian chờ thực tế.

Hồ sơ cấp mới và cấp chuyển đổi phải qua Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề. Theo khoản 4 Điều 30, trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả đánh giá của Hội đồng, cơ quan thông báo kết quả cho cá nhân. Nhưng bản thân lịch đánh giá lại chạy theo hai kỳ cố định mỗi tháng:

• Hồ sơ được tiếp nhận đầy đủ, hợp lệ trước ngày 15 của tháng → thông báo kết quả trước ngày cuối cùng của tháng đó;
• Các trường hợp còn lại → thông báo kết quả trước ngày 15 của tháng tiếp theo.

Cộng dồn lại: nộp ngày 14 thì có thể có chứng chỉ trong khoảng ba tuần; nộp ngày 16 thì mốc thông báo lùi sang giữa tháng sau, rồi mới cộng thêm 06 ngày làm việc để cấp. Chênh lệch giữa hai ngày nộp liền nhau có thể lên tới gần một tháng.

Nếu bạn cần chứng chỉ cho một gói thầu sắp đóng hoặc cho chứng chỉ sắp hết hạn, hãy tính ngược từ mốc này chứ đừng tính từ con số 06 ngày làm việc.

Hội đồng xét cái gì — và vì sao không còn sát hạch

Nhiều trang hướng dẫn hiện vẫn liệt kê “đạt kết quả sát hạch” trong điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề. Điều đó không còn đúng. Khoản 3 Điều 30 quy định năng lực hành nghề của cá nhân được đánh giá theo tiêu chí đáp ứng các điều kiện chung và điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp. Trong toàn văn Nghị định 212, từ “sát hạch” chỉ còn xuất hiện ở Điều 55 để xử lý hồ sơ dở dang từ quy định cũ.

Hội đồng do người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ quyết định thành lập. Chủ tịch hội đồng là người đứng đầu hoặc cấp phó của cơ quan cấp; ủy viên gồm công chức, viên chức và các chuyên gia có chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực đề nghị cấp. Hội đồng hoạt động kiêm nhiệm và đánh giá trên cơ sở hồ sơ đã được tổng hợp, không phỏng vấn hay kiểm tra trực tiếp cá nhân.

Hệ quả thực tế: chất lượng hồ sơ quyết định tất cả. Tiêu chí được xét là bộ điều kiện chung tại Điều 33 cùng điều kiện kinh nghiệm của lĩnh vực tương ứng.

Một lưu ý về tính trung thực: theo khoản 6 Điều 30, nếu phát hiện giả mạo giấy tờ hoặc kê khai không trung thực, cơ quan dừng xem xét hồ sơ và cá nhân chỉ được nộp lại sau 12 tháng.

Chứng chỉ do Bộ hoặc hội cấp trước đây thì nộp về đâu

Khoản 4 Điều 55 trả lời rõ: cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề theo khoản 1 Điều 31, tức Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thực hiện việc cấp lại chứng chỉ hành nghề do cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ Xây dựng hoặc tổ chức xã hội – nghề nghiệp cấp trước đó, với cá nhân có nhu cầu. Chứng chỉ cũ vẫn xử lý được, chỉ đổi nơi nộp.

Các tổ chức xã hội – nghề nghiệp đã được công nhận đủ điều kiện theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP vẫn được cấp chứng chỉ, nhưng chỉ cho hội viên, thành viên của đơn vị hội viên đã nộp hồ sơ trước ngày 01/7/2026. Đây là quy định dọn nốt việc dở dang, không phải thẩm quyền tiếp diễn. Các tình huống chuyển tiếp khác nằm ở bài điều khoản chuyển tiếp chứng chỉ hành nghề.

Câu hỏi thường gặp

Nộp hồ sơ ở Sở Xây dựng hay ở Ủy ban nhân dân tỉnh?
Tùy tỉnh, vì thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề được phân cấp hoặc ủy quyền, nên hãy tra quyết định phân cấp của địa phương mình.

Tôi ở tỉnh A nhưng làm việc ở tỉnh B thì nộp ở đâu?
Quy định về thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề không ràng buộc theo nơi cư trú hay nơi làm việc. Hãy hỏi cơ quan tiếp nhận nơi bạn dự định nộp.

Còn phải thi sát hạch không?
Không. Năng lực được đánh giá qua hồ sơ theo điều kiện chung và điều kiện kinh nghiệm, không qua sát hạch.

Lệ phí bao nhiêu?
Nghị định 212 không ấn định mức, chỉ dẫn chiếu pháp luật về phí và lệ phí. Mức thu đang trong giai đoạn được giảm theo chính sách hỗ trợ có thời hạn, nên cần hỏi cơ quan tiếp nhận mức áp dụng tại thời điểm nộp.

Nộp ngày nào trong tháng thì nhanh nhất?
Trước ngày 15, để hồ sơ rơi vào kỳ thông báo kết quả cuối tháng đó thay vì giữa tháng sau.

Toàn văn Nghị định được đăng tại Công báo điện tử Chính phủ. Vì cơ quan tiếp nhận và mức lệ phí có thể khác nhau giữa các tỉnh và theo từng thời kỳ, hãy đối chiếu bản gốc và hướng dẫn của địa phương trước khi nộp hồ sơ.

Danh sách bốn lĩnh vực còn phải có chứng chỉ nằm ở bài lĩnh vực cấp chứng chỉ hành nghề.

Nhiều Sở Xây dựng đang tạm dừng tiếp nhận hồ sơ chứng chỉ hành nghề vì thẩm quyền cũ đã hết mà tỉnh chưa ra quyết định phân cấp. Bài đó tổng hợp tỉnh nào đã công bố và cách tự kiểm tỉnh của bạn.

Thẩm quyền cấp được luật đẩy xuống nghị định bằng khoản 7 Điều 88 — xem Điều 88 Luật Xây dựng 2025.