Hồ sơ mời thầu cần sửa gì khi Nghị định 212/2026 có hiệu lực

Một mẫu hồ sơ mời thầu chép lại từ gói thầu năm ngoái giờ có thể chứa hai loại yêu cầu mà nhà thầu không có cách nào đáp ứng: chứng chỉ năng lực tổ chức và chứng chỉ hành nghề thuộc lĩnh vực đã bị bãi bỏ. Nặng hơn, nó còn có thể đòi chứng chỉ cho những công việc mà pháp luật ghi rõ là không yêu cầu.

Ba thay đổi làm mẫu hồ sơ mời thầu cũ hết dùng được

Thứ nhất, chứng chỉ năng lực của tổ chức đã bị bãi bỏ từ 01/7/2025 — sớm hơn một năm so với nhiều người nghĩ. Căn cứ là điểm g khoản 1 Điều 56 Luật Đường sắt số 95/2025/QH15, sửa khoản 1 Điều 159 Luật Xây dựng 2014 thành “tổ chức tham gia hoạt động xây dựng tự công khai thông tin về năng lực hoạt động xây dựng” và bãi bỏ khoản 4 Điều 148 cùng khoản 2 Điều 159.

Công văn 6386/BXD-KTQLXD ngày 07/7/2025 của Bộ Xây dựng hướng dẫn thực hiện: việc đánh giá năng lực tổ chức chuyển sang khâu thẩm định dự án và thiết kế xây dựng, do cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện, thay cho thủ tục cấp chứng chỉ.

Thứ hai, chứng chỉ hành nghề cá nhân chỉ còn bốn lĩnh vực theo Điều 28 Nghị định 212/2026/NĐ-CP: khảo sát xây dựng, lập quy hoạch đô thị và nông thôn, thiết kế xây dựng, giám sát thi công xây dựng. Quản lý dự án và định giá xây dựng không còn được cấp.

Thứ ba, chứng chỉ nay được trả dưới dạng điện tử. Khoản 6 Điều 21 quy định kết quả thủ tục về chứng chỉ hành nghề được cấp, trả dưới dạng điện tử, gắn với mã định danh năng lực và có giá trị pháp lý như bản giấy. Hồ sơ mời thầu yêu cầu “bản sao có chứng thực chứng chỉ giấy” sẽ loại oan những cá nhân chỉ có bản điện tử.

Danh sách công việc không được phép đòi chứng chỉ hành nghề

Đây là phần ít được nhắc nhưng dễ gây khiếu nại nhất. Khoản 3 Điều 27 liệt kê các hoạt động xây dựng không yêu cầu phải có chứng chỉ hành nghề:

• Thiết kế, thẩm tra thiết kế sơ bộ được lập trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng;
• Thiết kế, thẩm tra thiết kế, giám sát hệ thống thông tin liên lạc, viễn thông trong công trình;
• Thiết kế, thẩm tra thiết kế, giám sát công tác hoàn thiện như trát, ốp lát, sơn, lắp đặt cửa; và các công việc không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực của công trình;
• Các hoạt động xây dựng đối với công viên cây xanh; công trình chiếu sáng công cộng; đường cáp truyền dẫn tín hiệu viễn thông; và dự án chỉ có các công trình nêu tại điểm này.

Với một gói thầu chiếu sáng công cộng hay cây xanh, việc đưa yêu cầu chứng chỉ hành nghề vào hồ sơ mời thầu là đặt ra điều kiện mà pháp luật xây dựng không đòi hỏi. Đây là loại yêu cầu dễ bị nhà thầu kiến nghị nhất.

Ngoài ra, hai chức danh giám đốc quản lý dự án và chỉ huy trưởng công trường được Phụ lục I ghi rõ là “lĩnh vực không yêu cầu cấp chứng chỉ hành nghề”. Yêu cầu với hai vị trí này phải bám theo điều kiện tại Điều 38 — trình độ đào tạo, số năm kinh nghiệm, và số dự án theo nhóm hoặc số công trình theo cấp đã đảm nhận.

Viết lại phần năng lực bằng thứ tra cứu được

Thông tin thay thế đã có sẵn ở dạng tra cứu được. Điều 41 Nghị định 212 buộc tổ chức tự công khai trên csdlhdxd.gov.vn: tên tổ chức, địa chỉ trụ sở chính, người đại diện theo pháp luật, mã số doanh nghiệp hoặc quyết định thành lập, năng lực hoạt động xây dựng được thu thập từ hệ thống, và hạng — lĩnh vực theo chứng chỉ năng lực đã cấp nếu có.

Vì vậy phần yêu cầu năng lực nên chuyển hướng sang ba trụ:

• Yêu cầu kê khai mã số doanh nghiệp. Theo Điều 19, đây đồng thời là mã định danh năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức, nên bên mời thầu tra cứu được trực tiếp;
• Yêu cầu kê khai mã số chứng chỉ hành nghề của nhân sự chủ chốt. Mã số là dãy 08 chữ số, gắn với mã định danh cá nhân và không thay đổi qua các lần cấp mới, cấp lại hay chuyển đổi — nên dùng làm khoá tra cứu rất ổn định;
• Đánh giá kinh nghiệm bằng hợp đồng tương tự, vốn đã là trụ cột và nay càng quan trọng khi lớp chứng chỉ tổ chức không còn.

Nên ghi rõ trong hồ sơ mời thầu rằng bên mời thầu sẽ đối chiếu với dữ liệu trên hệ thống tại thời điểm đánh giá. Người đại diện theo pháp luật của nhà thầu chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của thông tin đã công khai, và mọi lần cập nhật đều được ghi nhật ký trên hệ thống — đó là căn cứ đối chiếu khi có nghi vấn.

Tra tình trạng chứng chỉ trước khi trao thầu

Khoản 4 Điều 31 buộc cơ quan thu hồi cập nhật tình trạng vào Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng trong 01 ngày làm việc kể từ ngày quyết định thu hồi có hiệu lực; quyết định còn được đăng trên trang thông tin điện tử của cơ quan ban hành.

Dữ liệu vì thế phản ánh gần như tức thời, và tra cứu tại thời điểm đánh giá đáng tin hơn bản photo nhà thầu nộp kèm hồ sơ từ nhiều tuần trước. Đáng chú ý, một trong các trường hợp bị thu hồi là cho thuê, cho mượn hoặc cho người khác sử dụng chứng chỉ — đúng tình huống mượn tên cho đủ hồ sơ mà bên mời thầu vẫn gặp.

Danh sách rà soát hồ sơ mời thầu

• Bỏ yêu cầu nộp chứng chỉ năng lực tổ chức;
• Bỏ yêu cầu chứng chỉ hành nghề Quản lý dự án và Định giá xây dựng;
• Bỏ yêu cầu chứng chỉ với các công việc thuộc khoản 3 Điều 27;
• Chuyển yêu cầu với giám đốc quản lý dự án và chỉ huy trưởng sang điều kiện kinh nghiệm theo Điều 38;
• Chấp nhận chứng chỉ hành nghề bản điện tử;
• Thêm mục kê khai mã số doanh nghiệp và mã số chứng chỉ hành nghề;
• Ghi rõ bên mời thầu sẽ đối chiếu dữ liệu trên hệ thống tại thời điểm đánh giá.

Ranh giới cần giữ

Những thay đổi trên đến từ pháp luật về xây dựng. Trình tự lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ mời thầu, việc đánh giá hồ sơ dự thầu và cách xử lý hồ sơ mời thầu đã phát hành vẫn theo pháp luật về đấu thầu. Khi sửa mẫu cho một gói thầu cụ thể, hãy đối chiếu đồng thời quy định đấu thầu hiện hành và xin ý kiến người có thẩm quyền, thay vì chỉ dựa vào bài viết này.

Với hợp đồng đã ký trước 01/7/2026, các điều khoản về nhân sự và năng lực tiếp tục thực hiện theo hợp đồng; quy định về hợp đồng xây dựng nằm tại Nghị định 210/2026/NĐ-CP.

Câu hỏi thường gặp

Nhà thầu không có chứng chỉ năng lực thì đánh giá thế nào?
Chứng chỉ năng lực tổ chức đã bị bãi bỏ nên không còn là tiêu chí. Đánh giá dựa trên thông tin năng lực công khai trên hệ thống, hợp đồng tương tự và nhân sự chủ chốt.

Chứng chỉ hành nghề bản điện tử có được chấp nhận không?
Có. Kết quả điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy theo khoản 6 Điều 21 Nghị định 212/2026/NĐ-CP.

Yêu cầu chỉ huy trưởng phải có chứng chỉ hành nghề được không?
Không. Đây là lĩnh vực không yêu cầu cấp chứng chỉ hành nghề; yêu cầu nên đặt theo điều kiện kinh nghiệm tại Điều 38.

Gói thầu chiếu sáng công cộng có được đòi chứng chỉ hành nghề không?
Không. Khoản 3 Điều 27 ghi rõ các hoạt động xây dựng đối với công trình chiếu sáng công cộng không yêu cầu chứng chỉ hành nghề.

Hồ sơ mời thầu đã phát hành trước 01/7/2026 xử lý ra sao?
Việc xử lý tình huống trong đấu thầu theo pháp luật về đấu thầu. Hãy xin ý kiến người có thẩm quyền cho gói thầu cụ thể.

Toàn văn Nghị định được đăng tại Công báo điện tử Chính phủ. Cơ chế công khai năng lực thay cho chứng chỉ được trình bày đầy đủ ở bài bỏ chứng chỉ năng lực doanh nghiệp.

Phần thời hạn thanh lý hợp đồng của bộ văn bản mới xem ở bài — xem khoản 3 Điều 31 Nghị định 210/2026.

Điều khoản tạm ứng cần ghi trong hồ sơ mời thầu xem bài tạm ứng hợp đồng xây dựng.

Danh sách nhà thầu phụ kèm hợp đồng có giá trị ràng buộc, xem bài hợp đồng thầu phụ.