Sự cố do máy, thiết bị thi công: 1 ngoại lệ đảo ngược thẩm quyền

Sự cố do máy, thiết bị thi công — cần trục đổ, giàn giáo sập, vận thăng rơi — đi theo một trình tự khác hẳn sự cố công trình xây dựng. Điều 50 Nghị định 207/2026 giao việc chủ trì cho chủ đầu tư chứ không phải cơ quan nhà nước, trừ một trường hợp: khi máy, thiết bị sập đổ ra ngoài phạm vi công trường.

Sự cố do máy, thiết bị thi công khác gì sự cố công trình

Điều 49 Nghị định 207/2026/NĐ-CP chia sự cố gây mất an toàn lao động trong thi công thành hai loại, và đường xử lý tách hẳn:

Nên việc đầu tiên khi có sự cố do máy, thiết bị thi công là xác định mức độ thiệt hại về người — nó quyết định đi theo nghị định này hay chuyển sang luật lao động. Còn sự cố của bản thân công trình thì theo trình tự khác, xem bài sự cố công trình xây dựng.

Khai báo sự cố do máy, thiết bị thi công gửi cho ai

Khoản 1 Điều 50 quy định chủ đầu tư hoặc nhà thầu thi công — một trong hai, không bắt buộc phải là chủ đầu tư — thông báo bằng biện pháp nhanh nhất, gồm:

• Tên và vị trí xây dựng công trình;
• Sơ bộ về sự cố và thiệt hại nếu có.

Nơi nhận là cơ quan chuyên môn về xây dựng theo khoản 8 Điều 16 — khác với sự cố công trình vốn báo cho UBND cấp xã rồi lên cấp tỉnh.

Sự cố do máy, thiết bị thi công: chủ đầu tư chủ trì giải quyết

Đây là khác biệt lớn nhất của sự cố do máy, thiết bị thi công. Khoản 3 giao chủ đầu tư tổ chức giải quyết sự cố, và tự mình:

• Xem xét quyết định dừng, tạm dừng sử dụng đối với máy, thiết bị;
• Quyết định việc phá dỡ, thu dọn hiện trường trên cơ sở bảo đảm an toàn cho người, tài sản, công trình và các công trình lân cận;
• Gửi báo cáo kết quả giải quyết cho cơ quan chuyên môn về xây dựng.

So với sự cố công trình — nơi cơ quan nhà nước chủ trì và quyết định việc dừng thi công — thì ở đây quyền và trách nhiệm nằm ở chủ đầu tư. Cơ quan chuyên môn chỉ kiểm tra nếu thấy cần thiết (khoản 6).

Ngoại lệ: máy, thiết bị sập đổ ra ngoài công trường

Khoản 7 đảo ngược hoàn toàn cơ chế trên. Riêng trường hợp máy, thiết bị phục vụ thi công sập đổ ra ngoài phạm vi công trường, cơ quan chuyên môn về xây dựng có sáu trách nhiệm:

1. Kiểm tra hiện trường, kiểm tra việc khai báo và giải quyết của chủ đầu tư, nhà thầu; báo cáo UBND cấp tỉnh ngay sau khi nhận được thông tin;
2. Quyết định dừng, tạm dừng sử dụng máy, thiết bị; dừng hoặc tạm dừng thi công hạng mục, một phần hoặc toàn bộ công trình tuỳ mức độ và phạm vi ảnh hưởng;
3. Quyết định việc phá dỡ, thu dọn hiện trường — và hiện trường phải được chụp ảnh, quay phim, thu thập chứng cứ trước;
4. Yêu cầu chủ đầu tư điều tra xác định nguyên nhân và trách nhiệm các bên;
5. Yêu cầu khắc phục và bồi thường thiệt hại;
6. Xử lý, kiến nghị xử lý trách nhiệm các bên liên quan.

Lý do của sự đảo ngược này dễ hiểu: khi thiết bị đổ ra ngoài hàng rào thì nạn nhân có thể là người đi đường, không còn là chuyện nội bộ công trường nữa. Trong trường hợp này chủ đầu tư và nhà thầu vẫn phải tổ chức bảo vệ hiện trường theo khoản 2, nhưng không được tự quyết việc thu dọn.

Khắc phục và điều chỉnh biện pháp an toàn sau sự cố

Hai nghĩa vụ sau sự cố, ở khoản 4 và khoản 5:

• Chủ sở hữu, chủ quản lý, sử dụng máy thiết bị khắc phục sự cố, bảo đảm yêu cầu an toàn trước khi tiếp tục thi công. Tổ chức, cá nhân gây ra sự cố bồi thường thiệt hại và chi phí khắc phục, tuỳ mức độ còn bị xử lý theo pháp luật khác;
• Nhà thầu thi công phải rà soát, điều chỉnh biện pháp bảo đảm an toàn đối với công việc hoặc hạng mục xảy ra sự cố, trình chủ đầu tư kiểm tra chấp thuận, và thực hiện biện pháp đã điều chỉnh trước khi thi công tiếp.

Điểm thứ hai đáng nhớ: sự cố do máy, thiết bị thi công buộc phải sửa lại biện pháp an toàn, không chỉ sửa cái máy. Biện pháp bảo đảm an toàn ban đầu và quy trình chấp thuận xem bài an toàn trong thi công xây dựng.

Báo cáo định kỳ trước ngày 15 tháng 12

Khoản 6 đặt một mốc hành chính ít người để ý: cơ quan chuyên môn về xây dựng có trách nhiệm tổng hợp báo cáo Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh về tình hình sự cố xảy ra trên địa bàn được giao quản lý trước ngày 15 tháng 12 hằng năm, và báo cáo đột xuất khi có yêu cầu.

Nghĩa là mọi vụ sự cố do máy, thiết bị đã khai báo đều đi vào một báo cáo tổng hợp cuối năm — khai báo đầy đủ không phải thủ tục hình thức.

Câu hỏi thường gặp

Sự cố do máy, thiết bị thi công báo cho ai?
Cơ quan chuyên môn về xây dựng theo khoản 8 Điều 16, bằng biện pháp nhanh nhất. Chủ đầu tư hoặc nhà thầu thi công đều có thể báo.

Ai chủ trì giải quyết?
Chủ đầu tư, trừ trường hợp máy thiết bị sập đổ ra ngoài phạm vi công trường thì cơ quan chuyên môn về xây dựng vào cuộc.

Sự cố làm chết người thì sao?
Gây chết người hoặc làm bị thương nặng từ 2 người trở lên thì việc khai báo, điều tra, báo cáo và giải quyết theo pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Có được dọn hiện trường ngay không?
Trường hợp thông thường do chủ đầu tư quyết định. Trường hợp sập đổ ra ngoài công trường thì phải chụp ảnh, quay phim, thu thập chứng cứ trước và do cơ quan chuyên môn quyết định.

Sau sự cố có phải sửa biện pháp thi công không?
Có. Nhà thầu phải rà soát, điều chỉnh biện pháp bảo đảm an toàn và trình chủ đầu tư chấp thuận trước khi thi công tiếp.

Ai bồi thường?
Tổ chức, cá nhân gây ra sự cố bồi thường thiệt hại và chi phí khắc phục.

Đối chiếu ở đâu

Bài này trích Điều 49 và Điều 50 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, dẫn chiếu khoản 8 Điều 16 và khoản 4 Điều 16 của cùng nghị định. Bản gốc do Bộ Xây dựng công bố tại trang văn bản pháp luật của Bộ Xây dựng. Nghĩa vụ của người lao động khi xảy ra tai nạn xem bài an toàn lao động trên công trường.