Vì sao nhân sự có chứng chỉ giám sát thành điểm nghẽn nửa cuối 2026

Hết tháng 7/2026, giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 41,9% kế hoạch. Phần còn lại — gần 589 nghìn tỷ đồng — phải chảy hết trong năm tháng. Cùng lúc, pháp luật xây dựng vừa thu gọn còn bốn lĩnh vực cấp chứng chỉ và bỏ hẳn chứng chỉ năng lực doanh nghiệp. Hai dòng chảy ấy gặp nhau ở nhân sự có chứng chỉ giám sát thi công.

Phép tính từ số liệu Bộ Tài chính

Tổng kế hoạch vốn đầu tư công Thủ tướng Chính phủ giao năm 2026 là 1.014.234,2 tỷ đồng. Giải ngân từ đầu năm đến hết ngày 31/7/2026 đạt 425.312 tỷ đồng, tương đương 41,9%. Chia theo nguồn: vốn ngân sách trung ương 117.554,1 tỷ đồng, đạt 32,3%; vốn ngân sách địa phương 307.757,9 tỷ đồng, đạt 47,3%.

So với cùng kỳ 2025, kết quả bảy tháng năm nay cao hơn 3,6% về tỷ lệ và 86.813,2 tỷ đồng về số tuyệt đối. Tiến độ có cải thiện, nhưng phép tính còn lại vẫn nặng: bảy tháng đầu chạy trung bình khoảng 61 nghìn tỷ đồng mỗi tháng, còn năm tháng cuối cần khoảng 118 nghìn tỷ đồng mỗi tháng. Tốc độ phải gần gấp đôi.

Vì sao chứng chỉ giám sát thành nút thắt của giải ngân

Giải ngân nhanh không thuần túy là chuyện dòng tiền. Vốn chỉ ra được khi có khối lượng được nghiệm thu, và nghiệm thu cần tư vấn giám sát đủ điều kiện tại hiện trường. Khi nhiều gói thầu cùng khởi động trong một quãng ngắn, nút thắt thường không nằm ở thiết bị mà ở người đủ tư cách ký hồ sơ.

Giám sát thi công xây dựng là một trong bốn lĩnh vực còn yêu cầu chứng chỉ hành nghề theo Điều 28 Nghị định 212/2026/NĐ-CP, cùng khảo sát xây dựng, lập quy hoạch đô thị và nông thôn, thiết kế xây dựng. Lĩnh vực này có hai nhánh: giám sát công tác xây dựng công trình và giám sát công tác lắp đặt thiết bị công trình.

Hạng chứng chỉ lại gắn với cấp công trình được phép đảm nhận. Một gói thầu công trình cấp I không thể dùng người có chứng chỉ hạng III, nên bài toán không chỉ là đủ người mà là đủ người đúng hạng.

Bỏ chứng chỉ năng lực doanh nghiệp đẩy trọng tâm sang cá nhân

Chứng chỉ năng lực của tổ chức đã bị bãi bỏ từ 01/7/2025 theo điểm g khoản 1 Điều 56 Luật Đường sắt số 95/2025/QH15, và được thay bằng cơ chế tổ chức tự công khai thông tin năng lực trên hệ thống quốc gia.

Với hồ sơ dự thầu, điều này làm dịch chuyển trọng tâm chứng minh. Trước đây tấm chứng chỉ năng lực của công ty gánh một phần việc. Nay phần đó không còn, nên hai thứ phải gánh thay: hợp đồng tương tự và chứng chỉ hành nghề của nhân sự chủ chốt.

Nói cách khác, giá trị của một cá nhân có chứng chỉ giám sát trong hồ sơ dự thầu tăng lên không phải vì thị trường đồn thổi, mà vì cấu trúc chứng minh năng lực đã đổi. Cách điều chỉnh yêu cầu nằm ở bài hồ sơ mời thầu cần sửa gì.

Nguồn cung chứng chỉ giám sát không co giãn theo tháng

Điều đáng chú ý là phía cung không thể phản ứng tức thời, vì quy trình có nhịp cố định:

• Hội đồng xét cấp chạy hai kỳ mỗi tháng. Hồ sơ đầy đủ, hợp lệ trước ngày 15 được thông báo kết quả trước ngày cuối tháng đó; các trường hợp còn lại lùi sang trước ngày 15 tháng sau. Nộp lệch một ngày có thể mất thêm nửa tháng;
• Đầu mối cấp vừa chuyển về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh từ 01/7/2026, thay mô hình ba đầu mối trước đây. Giai đoạn đầu chuyển giao thường cần thời gian ổn định — xem thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề;
• Chứng chỉ hết hạn phải làm thủ tục cấp mới, không có gia hạn nhanh, nên cũng xếp cùng hàng đợi;
• Nhóm đã sát hạch nhưng chưa đạt phải nộp hồ sơ cấp mới — khoản 3 Điều 55 không cho chuyển tiếp kết quả bảo lưu.

Điểm bù lại đáng kể: chế độ mới không còn sát hạch. Năng lực được đánh giá qua hồ sơ theo điều kiện chung tại Điều 33 và điều kiện kinh nghiệm của lĩnh vực. Với người đã đủ số năm, đường đi ngắn hơn trước — rào cản chuyển từ ôn thi sang chuẩn bị hồ sơ.

Việc nên tính trước

Với cá nhân: kiểm ngày hết hạn chứng chỉ ngay hôm nay; canh nộp hồ sơ trước ngày 15 hằng tháng; và rà dữ liệu của mình trên hệ thống trước khi đi xin xác nhận giấy, vì thông tin đã có và xác thực được trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng thì được dùng thay giấy tờ tương ứng.

Với doanh nghiệp: dự báo nhu cầu nhân sự chủ chốt theo tiến độ gói thầu thay vì tuyển khi đã trúng thầu, bởi độ trễ cấp chứng chỉ tính bằng tuần; hỗ trợ nhân sự nội bộ hoàn thiện hồ sơ, vì quyết định phân công, hợp đồng và biên bản nghiệm thu là tài liệu doanh nghiệp giữ chứ không phải cá nhân; và kiểm tra tình trạng chứng chỉ trên hệ thống trước khi đưa vào hồ sơ dự thầu — tình trạng thu hồi được cập nhật trong 01 ngày làm việc.

Câu hỏi thường gặp

Giám sát thi công còn cần chứng chỉ hành nghề không?
Có. Đây là một trong bốn lĩnh vực còn yêu cầu chứng chỉ hành nghề theo Điều 28 Nghị định 212/2026/NĐ-CP.

Xin chứng chỉ giám sát mất bao lâu?
06 ngày làm việc kể từ khi có thông báo đủ điều kiện, cộng thời gian chờ hội đồng theo lịch hai kỳ mỗi tháng.

Có phải thi sát hạch không?
Không. Nghị định 212 đánh giá năng lực qua hồ sơ.

Giải ngân đầu tư công 2026 đang ở mức nào?
425.312 tỷ đồng tính đến 31/7/2026, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Hạng chứng chỉ có ảnh hưởng gì tới việc nhận gói thầu?
Có. Hạng chứng chỉ gắn với cấp công trình được phép đảm nhận, nên cần đúng hạng chứ không chỉ đủ người.

Số liệu giải ngân dẫn theo báo cáo của Bộ Tài chính, đăng tại bản tin tháng 8/2026; quy định về chứng chỉ hành nghề dẫn theo bản Công báo của Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Phần nhận định về áp lực nhân sự là suy luận từ hai nguồn dữ kiện đó, không phải kết quả khảo sát thị trường tuyển dụng, và chúng tôi không đưa ra con số về mức lương hay số lượng tin tuyển dụng.

Điều kiện và phạm vi cụ thể của chứng chỉ này — xem giám sát công tác xây dựng công trình, mục 4.1.