Nộp dữ liệu BIM khi trình thẩm định: định dạng IFC và nội dung tối thiểu

Công trình thuộc diện bắt buộc thì ngoài bộ hồ sơ trình thẩm định thông thường, chủ đầu tư phải nộp dữ liệu BIM cho cơ quan chuyên môn về xây dựng. Khoản 3 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định khá cụ thể về định dạng và nội dung tối thiểu — cụ thể hơn nhiều so với cách các bản tin tóm tắt bằng một chữ “IFC”.

Nộp dữ liệu BIM theo định dạng IFC hoặc định dạng mở khác

Điểm a khoản 3 quy định dữ liệu BIM được nộp theo các định dạng chuẩn mở IFC hoặc các định dạng mở khác phù hợp với đặc thù, tính chất của công trình.

Hai chi tiết đáng chú ý:

• Quy định không khoá cứng vào IFC. Cụm “hoặc các định dạng mở khác phù hợp với đặc thù, tính chất của công trình” để ngỏ cho những loại công trình mà IFC không mô tả tốt — hạ tầng tuyến, công trình chuyên ngành;
• Điều kiện chung là định dạng mở. Tệp tin ở định dạng độc quyền của một phần mềm không đáp ứng yêu cầu này khi nộp.

Trong thực tế, IFC vẫn là lựa chọn mặc định vì đây là chuẩn mở phổ biến nhất và mọi phần mềm BIM lớn đều xuất được. Nếu định dùng định dạng mở khác, nên thống nhất trước với cơ quan chuyên môn thay vì tự quyết.

Cơ quan được yêu cầu nộp thêm định dạng gốc

Đây là phần dễ gây bất ngờ nhất khi nộp dữ liệu BIM. Điểm b khoản 3 cho phép cơ quan có thẩm quyền yêu cầu chủ đầu tư nộp định dạng gốc để đối chiếu, và đặt ra yêu cầu chất lượng cho tệp gốc đó:

“Định dạng dữ liệu gốc phải bảo đảm tính nguyên bản, giữ nguyên các tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính của mô hình.”

Nghĩa là bạn không thể nộp một tệp gốc đã bị làm phẳng, xoá tham số hay gỡ bỏ thuộc tính để giấu bí quyết thiết kế. Ba thứ phải giữ nguyên: tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính.

Về mặt tổ chức công việc, điều này có nghĩa là mô hình gốc phải luôn ở trạng thái nộp được, chứ không phải dựng một bản riêng để xuất IFC rồi bỏ mặc bản gốc lộn xộn.

Nội dung tối thiểu của dữ liệu BIM nộp cho cơ quan

Điểm c khoản 3 nêu bốn nhóm thông tin bắt buộc phải thể hiện được:

• Vị trí của công trình;
• Hình dạng không gian ba chiều của công trình;
• Kích thước chủ yếu các bộ phận chính của công trình;
• Phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình.

Nhóm thứ tư hay bị thiếu. Nhiều mô hình dừng ở ranh giới công trình, trong khi quy định đòi hỏi thể hiện cả phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật ngoài công trình — điểm đấu nối cấp nước, thoát nước, cấp điện, giao thông tiếp cận.

Câu cuối của điểm c mở đường cho yêu cầu cao hơn: “Trường hợp yêu cầu quản lý ở mức cao hơn, nội dung dữ liệu BIM thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng.” Khoản 7 cùng điều giao Bộ Xây dựng hướng dẫn việc áp dụng BIM, và bộ quản lý công trình chuyên ngành có thể ban hành hướng dẫn chi tiết cho chuyên ngành mình, miễn là phù hợp với hướng dẫn chung.

Mức độ chi tiết mô hình do hợp đồng quyết định

Cần tách bạch hai thứ hay bị gộp:

• Nội dung tối thiểu để nộp — do khoản 3 Điều 8 ấn định, là sàn pháp lý;
• Phạm vi và mức độ chi tiết của mô hình trong dự án — theo khoản 2 Điều 8, thực hiện theo thoả thuận nêu tại hợp đồng của các bên liên quan tại từng giai đoạn dự án.

Luật không quy định sẵn một mức LOD bắt buộc. Vì vậy hợp đồng thiết kế cần ghi rõ mô hình đạt mức nào ở giai đoạn nào, ai xuất tệp nộp, và ai chịu trách nhiệm khi tệp không đọc được ở phía cơ quan.

Trách nhiệm cuối cùng thì đã rõ: theo điểm d khoản 5, chủ đầu tư bảo đảm tính đầy đủ, chính xác và thống nhất của dữ liệu BIM nộp cho cơ quan chuyên môn về xây dựng.

Công trình không bắt buộc mà vẫn làm BIM

Điểm b khoản 1 Điều 8 khuyến khích chủ đầu tư công trình ngoài diện bắt buộc chủ động áp dụng BIM. Nhưng có một vế kèm theo: khi đó phải cung cấp tệp tin BIM theo quy định tại khoản 3 và điểm đ khoản 5 Điều này.

Tức là đã tự nguyện áp dụng thì vẫn theo cùng chuẩn nộp dữ liệu và vẫn phải cập nhật mô hình hoàn công vào Cơ sở dữ liệu quốc gia. Đây không phải chế độ nhẹ tay hơn.

Chuẩn bị trước khi trình thẩm định

• Xuất thử tệp IFC và mở lại bằng phần mềm khác để chắc chắn dữ liệu không rơi rụng khi qua chuẩn mở;
• Kiểm đủ bốn nhóm nội dung tối thiểu, đặc biệt là kết nối hạ tầng kỹ thuật ngoài công trình;
• Giữ mô hình gốc nguyên vẹn tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính, phòng khi bị yêu cầu nộp để đối chiếu;
• Xử lý xung đột kỹ thuật trước, vì đây là nội dung cơ quan được kiểm tra trên chính mô hình bạn nộp;
• Hỏi cơ quan chuyên môn về định dạng và phiên bản họ tiếp nhận được.

Diện công trình thuộc nghĩa vụ và cách xác định cấp nằm ở bài công trình nào bắt buộc áp dụng BIM; phần mô hình thay hồ sơ giấy tới đâu nằm ở bài giá trị pháp lý của mô hình BIM. Cấu hình xuất tệp ở bài xuất IFC từ Revit, cách kiểm trước khi gửi ở bài kiểm tra mô hình BIM trước khi nộp. Nghĩa vụ lập Môi trường dữ liệu chung CDE và nộp mô hình hoàn công ở bài riêng. Văn bản gốc có trong thư viện văn bản.

Câu hỏi thường gặp

Nộp dữ liệu BIM theo định dạng nào?
Định dạng chuẩn mở IFC hoặc các định dạng mở khác phù hợp với đặc thù, tính chất của công trình.

Có phải nộp file gốc Revit hay Archicad không?
Cơ quan có thẩm quyền được yêu cầu nộp định dạng gốc để đối chiếu. Tệp gốc phải giữ nguyên tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính của mô hình.

Mô hình phải thể hiện những gì?
Vị trí, hình dạng không gian ba chiều, kích thước chủ yếu các bộ phận chính và phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình.

Có quy định mức LOD bắt buộc không?
Không. Phạm vi, nội dung và yêu cầu thông tin theo thoả thuận trong hợp đồng ở từng giai đoạn dự án.

Nộp dữ liệu BIM thay cho hồ sơ thẩm định phải không?
Không. Khoản 3 ghi rõ là nộp ngoài các hồ sơ trình thẩm định theo quy định.

Công trình không bắt buộc mà tự làm BIM thì có phải nộp không?
Có. Khi đã áp dụng thì cung cấp tệp tin BIM theo khoản 3 và điểm đ khoản 5 Điều 8.

Nội dung đối chiếu trực tiếp từ bản đăng Công báo của Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Hướng dẫn chi tiết về áp dụng BIM thuộc thẩm quyền Bộ Xây dựng theo khoản 7 Điều 8, nên hãy theo dõi văn bản hướng dẫn và hỏi cơ quan chuyên môn nơi thẩm định trước khi chốt quy trình xuất dữ liệu.