BIM là gì? 6 việc BIM làm trong một dự án từ 01/7/2026

BIM là gì — BIM là viết tắt của Building Information Modeling, trong văn bản pháp luật Việt Nam gọi là mô hình thông tin công trình. Từ 01/7/2026, BIM không còn là lựa chọn công nghệ của riêng từng đơn vị: công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên phải áp dụng, và dữ liệu BIM được nộp cho cơ quan nhà nước để thẩm định. Bài này giải thích BIM là gì theo cách pháp luật mô tả nó, dành cho chủ đầu tư, kỹ sư và đơn vị tư vấn cần hiểu mình phải làm gì.

BIM là gì: mô hình chứa thông tin, không chỉ là hình 3D

Luật Xây dựng và nghị định hướng dẫn không có điều khoản giải thích từ ngữ riêng cho BIM. Nhưng cách pháp luật đặt yêu cầu cho dữ liệu BIM cho thấy khá rõ nó là gì.

Khoản 3 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP yêu cầu định dạng gốc của mô hình phải “giữ nguyên các tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính của mô hình”. Khoản 4 của cùng điều viết: “Dữ liệu BIM là tài nguyên số được tạo lập, quản lý và khai thác trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng”.

Nghĩa là mô hình BIM được dựng từ các đối tượng — tường, sàn, dầm, cột, ống, thiết bị — và mỗi đối tượng mang theo thuộc tính như kích thước, vật liệu, loại cấu kiện. Đây là khác biệt cốt lõi với một mô hình 3D dựng để trình diễn:

	Mô hình 3D thông thường	Mô hình BIM
Thành phần	Khối hình học	Đối tượng có tham số và thuộc tính
Bản vẽ	Vẽ riêng, dễ lệch với mô hình	Trích xuất từ chính mô hình
Khối lượng	Phải bóc tay từ bản vẽ	Lấy được từ thông tin trong mô hình
Dùng sau khi xây xong	Hầu như không	Bàn giao cho quản lý, vận hành, bảo trì

Căn cứ pháp lý của BIM tại Việt Nam

BIM xuất hiện ở bốn văn bản còn hiệu lực, mỗi văn bản giải quyết một khía cạnh:

Văn bản	Điều khoản	Quy định gì
Luật Xây dựng 135/2025/QH15	điểm b khoản 3 Điều 7	Ứng dụng mô hình thông tin công trình trong hoạt động xây dựng là một yêu cầu của việc ứng dụng khoa học, công nghệ
Nghị định 217/2026/NĐ-CP	Điều 8	Công trình bắt buộc áp dụng, cách nộp dữ liệu, CDE, dùng BIM trong thẩm định và hoàn công
Nghị định 210/2026/NĐ-CP	điểm a khoản 2 Điều 8	Tư vấn lập mô hình thông tin công trình là một công việc của hợp đồng tư vấn xây dựng
Thông tư 36/2026/TT-BXD	điểm d khoản 4 Điều 4 và phụ lục	Chi phí áp dụng BIM thuộc chi phí tư vấn xây dựng; được lấy khối lượng từ BIM để xác định chi phí

Điều 1 Nghị định 217/2026 nói rõ nghị định này quy định chi tiết Điều 7 Luật Xây dựng năm 2025 về “ứng dụng mô hình thông tin công trình trong hoạt động xây dựng” — tức Điều 8 của nghị định là phần triển khai cụ thể của luật.

Công trình nào phải áp dụng BIM

Điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định 217/2026 bắt buộc áp dụng BIM với công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên, kể từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.

Người quyết định đầu tư được quyết định không áp dụng BIM với ba nhóm dự án: dự án công trình theo tuyến, dự án tại khu vực có tính chất đặc thù, và dự án có yêu cầu bảo đảm bí mật nhà nước. Công trình không thuộc diện bắt buộc thì được khuyến khích áp dụng (điểm b).

Cách tra cấp công trình để biết mình có thuộc diện hay không, xem bài công trình nào bắt buộc áp dụng BIM.

BIM được dùng vào việc gì trong một dự án

Đọc hết Điều 8 Nghị định 217/2026 và Thông tư 36/2026 thì thấy BIM đi theo dự án từ đầu đến cuối, theo trình tự sau:

Lập dự án: bắt đầu áp dụng từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật (điểm a khoản 1).
Nộp hồ sơ thẩm định: nộp dữ liệu BIM theo định dạng chuẩn mở IFC hoặc định dạng mở khác; cơ quan được yêu cầu nộp thêm định dạng gốc để đối chiếu (khoản 3). Nội dung tối thiểu xem nộp dữ liệu BIM định dạng IFC.
Thẩm định: cơ quan chuyên môn dùng dữ liệu BIM để kiểm tra sự tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn, kiểm tra xung đột kỹ thuật và trích xuất các chỉ tiêu chủ yếu (điểm c khoản 5). Nên tự rà trước khi nộp — xem kiểm tra mô hình BIM.
Quản lý thông tin dự án: công trình cấp I trở lên thuộc dự án đầu tư công phải lập Môi trường dữ liệu chung (CDE) (khoản 4) — xem môi trường dữ liệu chung CDE.
Xác định chi phí: khối lượng xây dựng có thể được xác định trên cơ sở thông tin từ mô hình BIM (phụ lục Thông tư 36/2026).
Hoàn công và vận hành: chủ đầu tư cập nhật mô hình BIM hoàn công vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và bàn giao toàn bộ dữ liệu BIM cho đơn vị quản lý, vận hành (điểm đ khoản 5).

Điểm b khoản 5 còn cho phép mô hình BIM thay thế hồ sơ thiết kế dạng giấy khi cơ quan quản lý đủ điều kiện về hạ tầng và nhân lực — chi tiết ở bài giá trị pháp lý của mô hình BIM.

Bốn thuật ngữ hay đi cùng BIM

IFC — định dạng chuẩn mở để trao đổi mô hình giữa các phần mềm. Nghị định 217/2026 gọi thẳng tên định dạng này khi quy định nộp dữ liệu (điểm a khoản 3).
CDE — Môi trường dữ liệu chung, nơi quản lý, lưu trữ, chia sẻ và kiểm soát thông tin dự án. Mô hình đã được chủ đầu tư chấp thuận và phát hành trên CDE được dùng làm cơ sở đối chiếu kỹ thuật (khoản 4).
Mức độ phát triển thông tin — mô hình chi tiết tới đâu ở mỗi giai đoạn. Nghị định không ấn định con số mà để các bên thỏa thuận: phạm vi, nội dung và yêu cầu thông tin của BIM “thực hiện theo thỏa thuận được nêu tại hợp đồng” (khoản 2).
Kế hoạch triển khai BIM — tài liệu thống nhất cách các bên cùng làm BIM trong dự án. Đây là thuật ngữ thực hành, không có trong nghị định; nội dung thường được đưa vào hợp đồng theo tinh thần khoản 2 nói trên.

Có chứng chỉ hành nghề BIM không

Không. Nghị định 212/2026/NĐ-CP không quy định lĩnh vực chứng chỉ hành nghề nào về BIM. Chứng chỉ hành nghề hiện chỉ còn cấp cho các lĩnh vực khảo sát, lập quy hoạch, thiết kế và giám sát thi công — xem bốn lĩnh vực còn phải có chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Các chứng nhận do hãng phần mềm hay cơ sở đào tạo cấp chỉ xác nhận kỹ năng, không phải điều kiện năng lực theo pháp luật xây dựng. Việc cá nhân nào làm BIM trong dự án do hợp đồng tư vấn giữa các bên quyết định.

Câu hỏi thường gặp

BIM là gì, viết tắt của từ nào?
BIM là viết tắt của Building Information Modeling. Văn bản pháp luật Việt Nam dùng tên mô hình thông tin công trình.

Chi phí làm BIM tính vào khoản nào?
Vào chi phí tư vấn xây dựng. Điểm d khoản 4 Điều 4 Thông tư 36/2026/TT-BXD liệt kê “áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM)” trong các khoản của chi phí tư vấn xây dựng.

Thuê đơn vị làm BIM thì ký hợp đồng loại gì?
Hợp đồng tư vấn xây dựng. Điểm a khoản 2 Điều 8 Nghị định 210/2026/NĐ-CP nêu “tư vấn lập mô hình thông tin công trình (BIM)” là một công việc của loại hợp đồng này.

Công trình của tôi không bắt buộc thì có phải nộp BIM không?
Không bắt buộc, nhưng được khuyến khích. Chủ đầu tư chủ động áp dụng thì cung cấp tệp tin BIM theo cùng quy định về định dạng và dữ liệu hoàn công (điểm b khoản 1 Điều 8 Nghị định 217/2026).

Đối chiếu ở đâu

Bài này trích điểm b khoản 3 Điều 7 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Điều 1 và Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, điểm a khoản 2 Điều 8 Nghị định 210/2026/NĐ-CP, điểm d khoản 4 Điều 4 và phụ lục Thông tư 36/2026/TT-BXD — cả bốn văn bản có hiệu lực từ 01/7/2026. Bản gốc Nghị định 217/2026 do Bộ Xây dựng công bố tại cổng thông tin Bộ Xây dựng. Cần hỏi thêm về áp dụng BIM cho dự án cụ thể, hãy gửi câu hỏi qua trang liên hệ.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế văn bản gốc và không phải ý kiến tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể. Xem chi tiết.

BIM là gì? Mô hình thông tin công trình và 6 việc BIM làm trong dự án