Chi phí thiết kế xây dựng khi thiết bị chiếm từ 50% trở lên

Với trạm biến áp và một số công trình công nghiệp có chi phí thiết bị lớn, chi phí thiết kế xây dựng không xác định giống công trình thông thường: phải cộng hai phần, một tính theo chi phí xây dựng và một tính theo chi phí thiết bị. Bộ Xây dựng đã xác nhận cách làm này. Nhưng có một điểm phải cập nhật ngay: thông tư mà mọi người đang dẫn đã bị thay thế.

Chi phí thiết kế xây dựng: nguyên tắc cộng hai phần Bộ đã xác nhận

Một người lập dự toán hỏi về công trình trạm biến áp có chi phí thiết bị chiếm từ 50% trở lên tổng chi phí xây dựng và thiết bị. Anh áp dụng công thức cộng hai thành phần và muốn xác nhận có đúng không.

Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng trả lời rằng với công trình trạm biến áp có chi phí thiết bị từ 50% trở lên, chi phí thiết kế xây dựng bằng tổng của hai phần:

• Chi phí thiết kế xác định theo chi phí xây dựng, dùng tỷ lệ phần trăm của bảng tương ứng;
• Cộng với chi phí thiết kế xác định theo chi phí thiết bị, dùng tỷ lệ phần trăm của bảng dành riêng cho phần thiết bị.

Điểm cần nhớ là chữ cộng. Đây không phải chọn một trong hai cách tính, mà là hai cấu phần của cùng một khoản chi phí. Người lập dự toán quen với công trình dân dụng — nơi chi phí thiết kế chỉ tính theo chi phí xây dựng — rất dễ bỏ sót phần thứ hai.

Ngưỡng áp dụng là chi phí thiết bị từ 50% trở lên tổng chi phí xây dựng và thiết bị trong dự toán. Dưới ngưỡng đó thì tính như bình thường.

Thông tư đang được dẫn đã bị thay thế

Đây là phần quan trọng nhất của bài. Câu hỏi và câu trả lời nêu trên đều dẫn Thông tư 12/2021/TT-BXD, kể cả số hiệu các bảng định mức và hệ số điều chỉnh.

Từ 01/7/2026, khoản 2 Điều 2 Thông tư 38/2026/TT-BXD đã thay thế Thông tư 12/2021/TT-BXD, cùng với Thông tư 09/2024/TT-BXD, Thông tư 08/2025/TT-BXD và Điều 2 Thông tư 60/2025/TT-BXD.

Định mức chi phí quản lý dự án và tư vấn xây dựng — nơi chứa định mức chi phí thiết kế — nay nằm tại Phụ lục VIII của Thông tư 38/2026, theo khoản 8 Điều 1.

Nghĩa là công thức hai thành phần vẫn còn nguyên về nguyên tắc, nhưng số hiệu bảng và trị số định mức phải tra lại trong Phụ lục VIII của thông tư mới. Dùng lại trị số của Thông tư 12/2021 là dùng định mức đã hết hiệu lực.

Chúng tôi chưa đối chiếu được nội dung chi tiết bên trong Phụ lục VIII. Bản đăng trên Công báo mà chúng tôi tải được chỉ gồm phần điều khoản và Phụ lục I, chưa có các phụ lục còn lại. Vì vậy bài này không nêu lại số hiệu bảng hay hệ số cụ thể — hãy mở trực tiếp Phụ lục VIII để tra.

Ba việc cần kiểm khi lập dự toán chi phí thiết kế

• Xác định công trình có thuộc nhóm đặc thù không. Nhóm được nêu gồm công trình sản xuất sản phẩm hoá chất, khai thác than, khai thác quặng, xi măng, clinker và trạm biến áp;
• Tính tỷ lệ chi phí thiết bị trên tổng chi phí xây dựng và thiết bị trong dự toán, xem có đạt ngưỡng 50% không;
• Tra định mức trong Phụ lục VIII Thông tư 38/2026, không dùng lại bảng của Thông tư 12/2021 dù công thức quen thuộc.

Nếu dự án của bạn đã được phê duyệt dự toán trước 01/7/2026 thì không phải phê duyệt lại, theo Điều 36 Nghị định 206/2026/NĐ-CP. Các tình huống chuyển tiếp khác nằm ở bài Thông tư 38/2026/TT-BXD ban hành định mức xây dựng mới.

Đừng nhầm ba thông tư về chi phí

Người lập dự toán hay mở nhầm văn bản, vì ba thông tư cùng ban hành ngày 26/6/2026 và cùng hiệu lực 01/7/2026:

• Thông tư 36/2026/TT-BXD — phương pháp xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng;
• Thông tư 37/2026/TT-BXD — phương pháp xác định định mức dự toán, giá nhân công, giá ca máy;
• Thông tư 38/2026/TT-BXD — bộ số liệu định mức, gồm cả định mức chi phí tư vấn ở Phụ lục VIII.

Cần biết bao nhiêu thì mở 38. Cần biết tính thế nào thì mở 36 hoặc 37.

Câu hỏi thường gặp

Chi phí thiết kế trạm biến áp tính thế nào?
Nếu chi phí thiết bị từ 50% trở lên tổng chi phí xây dựng và thiết bị, thì bằng tổng của phần tính theo chi phí xây dựng cộng phần tính theo chi phí thiết bị.

Có phải chọn một trong hai cách tính không?
Không. Đây là hai cấu phần cộng lại, không phải hai phương án thay thế nhau.

Công trình nào thuộc nhóm này?
Công trình sản xuất sản phẩm hoá chất, khai thác than, khai thác quặng, xi măng, clinker và trạm biến áp, khi đạt ngưỡng chi phí thiết bị.

Tôi còn dùng bảng của Thông tư 12/2021 được không?
Không. Thông tư 12/2021/TT-BXD đã bị Thông tư 38/2026/TT-BXD thay thế từ 01/7/2026. Định mức chi phí tư vấn nay ở Phụ lục VIII của thông tư mới.

Dự toán đã duyệt trước 01/7/2026 có phải làm lại không?
Không phải phê duyệt lại. Các công việc tiếp theo thực hiện theo Nghị định 206/2026/NĐ-CP.

Nội dung trả lời của Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng được đăng tại mục hỏi đáp của Bộ Xây dựng, đề ngày 07/4/2026 — thời điểm Thông tư 12/2021/TT-BXD còn hiệu lực. Nguyên tắc cộng hai thành phần vẫn dùng được, nhưng trị số định mức phải tra trong Phụ lục VIII Thông tư 38/2026/TT-BXD.

Nội dung hành nghề tương ứng với loại công trình này — xem thiết kế cơ điện công trình, mục 3.10 đến 3.12.

Loại hợp đồng và hình thức giá tương ứng xem bài phân loại hợp đồng xây dựng.